HISTORIA WYSPY KTÓRA STAŁA SIĘ MIASTEM

Miejsce, na którym wznosi się kościół Tójcy Świętej zostało wymienione w 1155 r. w dokumencie papieża Hadriana IV. W dokumencie tym po raz pierszy pojawia się nazwa wsi Soravin.Wieś w tym czasie należała do biskupstwa Wrocławskiego. W 1278 r. Henryk IV Probus przekazuje wieś wiernym poddanym mieszczanom z Jawora. Około 1300 r. na wyspie w widłach rzeki Żórawki został zbudowany tzw. Wasserburg - Zamek Wodny otoczony wysokimi wałami do którego prowadziły dwie bramy z mostami zwodzonymi. Zamek ten zbudowali prawdopodobnie bracia Woitsdorff, którzy od 1297 r. byli właścicielami tego terenu. W dokumentach kościelnych kościół w Żórawinie jest wymieniony poraz pierwszy w 1335 r.

Powstały w XIV wieku gotycki kościół był budowlą orientowaną w kierunku wschodnim na planie prostokąta. Kościół wraz z zamkiem w naturalny sposób został wyodrębiony z zabudowy reszty wsi. W XIV wieku Żórawina należała do wielu rodów w tym m.in. do rodziny Roth, od nazwiska której nazwa miejscowości przekształciła się Rothensurben.

Na początku XVI w. Żórawina przechodzi na właśność rodziny Prockendorfów. Stopniowe odchodzenie od religii katolickiej i przechodzenie na protestantyzm spowodowało, że część rodziny Prockendorfów zdecydowała się na zmianę wyznania i wprowadzenie na parafię w Żórawinie protestanackiego pastora. Rodzina Prockendorfów posiadała Żórawinę przez prawie cały wiek XVI, dziś jedynymi pewnymi zachowanymi śladami owego długiego patronatu są pręgierz z 1517 r., dzwon i płyta nagrobna Hieronima Prockendorfa. Po śmierci Prockendorfów biskupstwo Wrocławskie odzyskało Żórawinę i przekazało ją pod koniec XVI w. rodzinie Hanniwaldów. To właśnie rodzinie Hanniwaldów zawdzięczamy wspaniałą manierystyczną przebudowę świątyni w Żórawinie i otoczenie tego miejsca umocnieniami ziemnymi typu niderlandzkiego wraz z fosą.

W 1609 r. wyspa w Żórawinie o powierzchni 54 arów, otrzymała od cesarza Rudolfa II prawa miejskie co jest rzeczą niebywałą. W wyniku wojny trzydziestoletniej podczas której grasowały różne grupy wojsk, dwór i kościół w Żórawinie doznały zniszczeń. Jej skutki dotknęły również właścicieli Żórawiny, którzy popadli w długi. W 1654 r. kościół w Żórawinie na mocy praw przysługujących cesarzowi po pokoju westfalskim miał wrócić do Kościoła Katolickiego wraz z przeszło 600 świątyniami na Śląsku.

Do 1887 r. prawa własności nad Żórawiną przechodziły do różnych rodów szlacheckich. Od 1887 r. Żórawina przeszła na własność Pruskiej Kamery Królewskiej w Charlottenburgu. Na początku XX w. kościół przeszedł gruntowny remont wraz z odsłonięciem i renowacją manierystycznych malowideł przez zespół konserwatorów pod kierunkiem Josepha Langera. Szczęśliwie działania II wojny światowej nie dotknęły kościoła Trółjcy Świętej w Żórawinie. Niestety okres powojenny spowodował, że świątynia przez lata była opuszczona i zaniedbana. Dopiero w latach 60-tych XX w. przystąpiono do prac konserwatorskich. Trudny powojenny czas dla kościoła w Żórawinie zakończył się na początku XX w. Po przejęciu przez parafię w Żórawinie kościół od kilkunastu lat przechodzi gruntowny remont, który ma doprowadzić świątynię do wyglądu jaki miała na początku XVII w.